Česká centra, Czech Centres

Česká centra / Czech centres - logo

Programma:

3 apr. 2003 00:00 - 30 apr. 2003 00:00

TSJECHISCH FILMFESTIVAL 2003

Filmhuis Lumen Delft organiseert i.s.m. Lux Nijmegen, Melkweg Cinema Amsterdam, & Movie W Wageningen met de ondersteuning van het Tsjechisch Centrum Den Haag een Český Filmový Festival. Voor dit Tsjechisch filmfestival, dat v.a. 3 april de hele maand te zien is in bovengenoemde theaters, zijn vijf recente, niet in Nederland uitgebrachte films tijdelijk geïmporteerd. En omdat iedereen het altijd heeft over die mooie films uit de glorietijd van de (toen nog) Tsjechoslowaakse cinema hebben we ook vier klassiekers uit de jaren zestig tijdelijk naar Nederland gehaald. De Tsjechische cinema is springlevend en nu ook beschikbaar voor vertoning in Nederland. Het is nu aan u om films te ontdekken en te vergelijken of gewoon te genieten van tien bijzondere films uit een bijzonder filmland.

Alle films zijn Tsjechisch gesproken en Engels ondertiteld (muv Wild Bees:Nederlands ondertiteld) Zie voor het volledige programma de agenda, de
speciale festivalbrochure of de websites van de deelnemende filmhuizen.

'Een liefderijke hommage aan de Tsjechoslowaakse Nouvelle Vague' werd over WILD BEES geschreven toen deze debuutfilm van de jonge Tsjech Bohdan Sláma vorig jaar in Nederland uitkwam, en daar is veel voor te zeggen. Zijn bitterzoete schets van het dagelijkse leven in een Noord-Moravisch dorpje waar de tijd stil lijkt te hebben gestaan heeft dezelfde lichte toon en delicate humor als de films van Forman, Menzel en al die anderen die in de jaren '60 Tsjechoslowakije als filmland op de kaart zetten. En net als zijn voorgangers vertelt ook Sláma zijn verhaal vooral met zijn beelden.

Hoe staat het eigenlijk met de Tsjechische cinema? Elk jaar zijn er wel wat nieuwe producties in Rotterdam te zien die aantonen dat er in Tsjechië heel aardige en soms zelfs schitterende films worden gemaakt. Helaas blijven ze vaak niet in Nederland beschikbaar voor vertoning (WILD BEES is wat dat betreft een uitzondering) en biedt ook de televisie nauwelijks uitkomst. Maar ze maken wel nieuwsgierig naar wat er nog meer gebeurt in dat land en daarom is het weer tijd voor een Tsjechisch Filmfestival.

In navolging van een soortgelijk festival twee jaar geleden organiseert Filmhuis Lumen Delft in samenwerking met Melkweg Cinema Amsterdam, Lux Nijmegen en Movie W Wageningen en met de geweldige ondersteuning van het Tsjechisch Centrum in Den Haag dit jaar opnieuw een Tsjechisch Filmfestival, dat vanaf 3 april a.s. in bovengenoemde theaters zal plaatsvinden. Voor dit festival zullen vijf recente, niet in Nederland uitgebrachte films tijdelijk worden geïmporteerd. En omdat iedereen het altijd heeft over die mooie films uit de de glorietijd van de (toen nog) Tsjechoslowaakse cinema uit de periode 1964-1970 hebben we ook een viertal klassiekers tijdelijk naar Nederland gehaald. Het is nu aan U om te ontdekken, te vergelijken, te concluderen of gewoon te genieten van een tiental bijzondere films uit een bijzonder filmland.

VÝLET (SOME SECRETS)

Alice Nellis, 2002, 100 min.
Tsjechisch en Slowaaks gesproken, Engels ondertiteld
Met: Iva Janžurová, Theodora Remundová, Igor Bareš, Sabina Remundová, Nad'a Kotršová

VÝLET ('Het uitstapje'), de nieuwste film van de jonge regisseuse en scenarioschrijfster Alice Nellis, verhaalt over de bijzondere autorit die een familie dwars door Tsjechië heen maakt om in Slowakije de as van een overleden familielid uit te strooien. Het is een roadmovie die tegelijk grappig, teder, melancholisch en wreed is. Alice Nellis blijkt een scherp ontledende blik op familierelaties te hebben waarin de toeschouwer in de filmzaal zeker een hoop herkenbare dingen in terug zal vinden. De rolverdeling is extra interessant: de hoofdrol is voor Iva Janžurová, een grote vedette van de Tsjechische film- en theaterwereld, terwijl haar twee dochters in de film gespeeld worden door haar echte dochters, Theodora en Sabina. Alledrie zijn perfect en lijken zich in de film prima op hun plaats te voelen.

VÝLET, die de Engelse titel SOME SECRETS meekreeg, is de tweede speelfilm van Alice Nellis. Haar debuutfilm ENE BENE was een paar jaar terug in Rotterdam te zien en werd zowel door de critici als het publiek zeer goed ontvangen.

TMAVOMODRÝ SVĚT (Dark Blue World)

Jan Svěrák, 2001, 108 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Ondřej Vetchý, Kryštof Hádek, Tara Fitzgerald, Oldřich Kaiser, Linda Rybová.

Jan Svěrák, de regisseur die in 1997 een Oscar won met KOLYA, belicht met DARK BLUE WORLD opnieuw een episode van de turbulente geschiedenis van zijn land in de 20ste eeuw gezien door de ogen van 'gewone' mensen.

In 1950 zit de piloot Franta gevangen in communistisch Tsjechoslowakije nadat hij de Tweede Wereldoorlog bij een RAF squadron in Engeland heeft doorgebracht. Door middel van flashbacks zien we hoe hij in 1939 samen met zijn jonge protégé Karel ontsnapt aan de nazi's die zijn land bezetten. Samen doorlopen ze de Engelse vliegopleiding, leren de taal en gewoonten van hun nieuwe thuisland en bestrijden ze in hun Spitfires de gezamenlijke vijand. Karel wordt al snel verliefd op Susan, de eenzame echtgenote van een vermiste marine-officier, maar als zij de oudere Franta ontmoet slaan de vonken over. Langzaam worden de twee vrienden uit elkaar gedreven terwijl om hun heen de oorlog voortduurt.

LEPŠIE BYŤ BOHATÝ A ZDRAVÝ AKO CHUDOBNÝ A CHORÝ (It is better to be healthy and wealthy than poor and ill)

Juraj Jakubisko, 1992 (reissue 2002), 108 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Deana Horváthová, Dagmar Veškrnová, Juraj Kukura, Vilma Jamnická, Pavel Nový, Jiří Pecha

'De laatste filmkomedie gemaakt toen Tsjechoslowakije nog bestond' vertelt een zeer herkenbaar en tijdloos verhaal over twee vrouwen die verlangen naar liefde, vriendschap en voorspoed in een tijd van revolutionaire veranderingen. Nona, een fotografe die haar politieke foto's aan niemand meer kwijtraakt en daarbij ook nog eens zwanger is van een vriendje die al snel de benen heeft genomen, treft een steun en toeverlaat in Ester met wie ze zich in talloze onvoorstelbare avonturen stort. Terwijl de wereld om hen heen snel verandert leiden ze een tumultueus bestaan, maar slagen ze erin te overleven en zelfs de weg naar het geluk te vinden. De film schetst een sterk subjectief beeld van de periode van verwarring van de vroege jaren '90 en heeft veel te danken aan de beide hoofdrolspeelsters, Deana Horváthová en Dagmar Veškrnová (in haar laatste belangrijke film voordat ze mevrouw Havel werd en haar toekomst een nieuwe richting instuurde). Eind vorig jaar werd de film (in een 'Director's Cut') opnieuw in de Tsjechische bioscopen uitgebracht.

OBĚTI A VRAZI (Victims and Murderers)

Andrea Sedláčková, 2000, 98 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Karel Roden, Ivana Chýlková, Monika Hilmerová, Vladimír Škultéty, Veronika Jeníková.

Halfbroer en –zus Miroslav en Jana hebben een incestueuze relatie en proberen tevergeefs om zich van elkaar los te maken. Hun wederzijdse afhankelijkheid wordt nog versterkt door het trauma dat zij delen: de moord op hun (stief)vader. Het drama, gezien door de ogen van Mirek, speelt zich af in het prachtige Tsjechische stadje Polička gedurende twee tijdsperioden, het heden en –in flashback- de jaren '70.

Oběti a vrazi was het indrukwekkende regiedebuut van Andrea Sedláčková die eerder werkzaam was als actrice, schijfster en in de filmmontage. Haar ervaring is goed te zien in de ingenieuze manier waarop heden en verleden door elkaar lopen. Niet alleen via de handeling maar ook via de fotografie en de muziek (van de in Polička geboren componist Bohuslav Martinů) maakt ze duidelijk hoe de twee als in een Griekse tragedie hun ondergang tegemoet gaan. De hoofdrollen worden prachtig vertolkt door de in Tsjechië zeer bekende Karel Roden en Ivana Chýlková.

CESTA Z MĔSTA (OUT OF THE CITY)

Tomáš Vorel, 2000, 104 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Tomáš Hanák, Barbora Nimcová, Ljuba Skořepová, Boleslav Polívka, Eva Holubová, Michal Vorel, Leoš Suchařípa, Radomil Uhlíř.

De gescheiden IT-er Honza – het alter ego van de regisseur – leidt een hectisch leven dat vooral bepaald wordt door z'n werk. Om daar even aan te ontsnappen gaat hij met z'n zoontje een weekendje de stad uit. In het dorpje waar ze belanden maken ze kennis met de mooie Markéta die er met haar oma van een schijnbaar zorgeloos bestaan geniet. De geneugten van het platteland bevallen vader en zoon zó goed, dat ze besluiten er te blijven en één voor één de verbindingen met hun vroegere leven te verbreken. Maar dat lijkt makkelijker dan het is.

OUT OF THE CITY verheerlijkt op sympathieke en aanstekelijke wijze het leven op het platteland, waar niemand haast heeft en waar je kunt leven van wat de natuur je schenkt of van wat je van anderen krijgt in ruil voor wat flessen zelfgestookte drank.

DIVOKÉ VČELY (WILD BEES)

Bohdan Sláma, 2001, 94 min.
Tsjechisch gesproken, Nederlands ondertiteld
Met: Tatiana Vilhelmová, Zdenĕk Raušer, Pavel Liška, Vanda Hybnerová, Marek Daniel

De 18-jarige Kája woont met z'n filosofisch ingestelde vader en zijn oma vlak bij het treinstation van een klein dorpje. Hij is heimelijk verliefd op Božka, die samen met Jana de dorpskiosk uitbaat. Maar die heeft al iets met Ladja, de lokale playboy en Michael Jackson imitator. Vlak voor het jaarlijkse brandweermannenbal duikt Kája's broer op, die een tijdje terug zijn geluk in de grote stad is gaan beproeven. Het stadse cool van zijn broer straalt ook een beetje naar Kája uit, en Božka begint zowaar een beetje interesse te tonen. 'Michael Jackson' heeft namelijk meer interesse voor zijn nieuwe handschoenen en flesjes Pepsi dan voor haar...

WILD BEES won een Tiger Award op het Rotterdamse Filmfestival 2002 en werd daarna ook in andere landen enthousiast ontvangen.

HOŘÍ, MÁ PANENKO (THE FIREMEN'S BALL)

Miloš Forman, 1967, 73 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Jan Vostrčil, Josef Sebanek, Josef Valnoha, Josef Kolb, Václav Stöckel

Forman's eerste film in kleur gaat over het jaarlijkse brandweermannenbal in een Tsjechisch stadje. De oude voorzitter, in tegenstelling tot zijn jongere collega's duidelijk iemand met een vooroorlogs gevoel voor fatsoen en integriteit, gaat met pensioen en een comité heeft allerlei festiviteiten georganiseerd. Terwijl het bal van start gaat doen zich talloze komische incidenten voor: geen enkel meisje wil deelnemen aan de Missverkiezing; de prijzen van de loterij verdwijnen één voor één op mysterieuze wijze; en de oude jubilaris wordt gedwongen te blijven wachten en wachten op de uitreiking van zijn cadeau terwijl hij hoognodig naar de wc moet.

Op indirecte maar meesterlijke wijze bekritiseert Forman het fantasieloze communistische regime dat met haar bekrompen mentaliteit en haar wetteloosheid het verval van de samenleving teweeg bracht. De laatste momenten van de film – als er een echte brand uitbreekt in het dorp – maken ondubbelzinnig duidelijk dat de mensen vergeten zijn wat echt belangrijk is in het leven.

Miloš Forman werd dankzij deze film én zijn vorige, LOVES OF A BLONDE (1965) één van de bekendste regisseurs van de Tsjechische Nouvelle Vague. In 1968 vertrok hij naar Hollywood, waar hij veel succes kreeg met films als ONE FLEW OVER THE CUCKOO'S NEST, HAIR en AMADEUS.

UCHO (THE EAR)

Karel Kachyňa, 1969, 94 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Jana Brejchová, Mnislav Hofman, Gustáv Valach, Josef Kemr, Josef Elsner

UCHO was misschien wel de meest verboden film van alle verboden films in Tsjechoslowakije: direct na de productie werd hij door de communistische machthebbers achter slot en grendel opgeborgen om pas 20 jaar later na de Fluwelen Revolutie in eigen land in première te gaan. De film speelt zich af in de hoogste communistische kringen, waar onder het vernis van kameraadschap een sfeer van angst, wantrouwen en paranoia heerst.

Een partijfunctionaris en zijn vrouw, verwikkeld in een zeldzaam pijnlijke en cynische huwelijkscrisis, komen na een receptie thuis en zijn hun sleutels kwijt. Langzaam komen ze erachter dat die sleutels hen zijn ontvreemd en dat hun hele huis is volgebouwd met afluisterapparatuur. In het donker van deze nacht, die eigenlijk een feestelijke had moeten zijn omdat de dag ervoor hun trouwdag was, verbrandt hij allerlei wellicht belastende aantekeningen en grijpt zij naar de fles. Onderwijl speelt zich hun verbale huwelijksstrijd af. De vroege ochtend brengt een verrassende ontknoping die Kachyňa's film tot een zeer bitter en vernietigend relaas maakt over wat er nodig is om vooruit te komen in een communistische bureaucratie.

Karel Kachyňa is met meer dan 70 films en televisieproducties één van de grootmeesters van de Tsjechische cinema. Voor UCHO werkte Kachyňa nauw samen met de eveneens zeer bekende scenarioschrijver Jan Procházka.

DÉMANTY NOCI (DIAMONDS OF THE NIGHT)

Jan Nĕmec, 1964, 67 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Antonín Kumbera, Ladislav Jánský, Ilse Bischofová, Jan Říha

Twee jongens zijn uit een trein gesprongen waarmee joodse gevangenen uit een concentratiekamp afgevoerd worden. Ze worden achtervolgd door de oudere mannen van een Duits dorp die hen koste wat kost willen vermoorden. Uitgeput bereiken ze een bos, waar ze zich verborgen kunnen houden. Ze beleven dagen vol doodsangst en verlangen tegelijkertijd naar geborgenheid. Daarbij worden ze voor problemen van hun eigen bestaan gesteld die ze sterker ervaren dan alleen angst, uitputting, honger en onzekerheid. DÉMANTY NOCI is de eerste speelfilm van de nog steeds actieve film- en televisieregisseur Jan Nĕmec, die wereldberoemd werd toen in augustus 1968 zijn beelden van de Russische inval in Tsjechoslowakije de wereld overgingen. De film, een studie van onderdrukking en vernedering waarin menselijkheid onder invloed van oorlog en fascisme verandert in bestialiteit, is gebaseerd op een waargebeurd verhaal van Arnost Lustig die 3 jaar in nazi-kampen doorbracht voordat hij onderweg naar Dachau kon ontsnappen. De opmerkelijke zwartwitfotografie van Jaroslav Kučera en Miroslav Ondříček is op zich al een reden om de film niet te missen.

LIMONÁDOVÝ JOE aneb Koňská opera (LEMONADE JOE or The Horse Opera)

Oldřich Lipský, 1964, 84 min.
Tsjechisch gesproken, Engels ondertiteld
Met: Karel Fiala, Miloš Kopecký, Olga Schoberová, Kvĕta Fialová, Rudolf Deyl II.

LIMONÁDOVÝ JOE hoort bij het historische erfgoed van de Tsjechische cinema. Elk jaar wel een keer op tv, en op video aanwezig in de meeste Tsjechische huishoudens. Ondanks dat de film in de communistische tijd werd gemaakt als een parodie op de Amerikaanse westerns en –marketingmethodes is het absoluut geen ideologisch beladen propagandafilm. Integendeel, het is eerder een hommage aan met name de vroege zwijgende westerns waarin de boeven altijd in het zwart gekleed gingen en de helden in het wit. Ook de monochroom ingekleurde fotografie (in breed cinemascopeformaat, zoals het hoort bij een western) draagt bij aan het nostalgische gevoel dat de film uitstraalt.

Arizona, 1885. Dronken cowboys en ander gespuis maken een dorpje onveilig. Gelukkig is er Lemonade Joe, die alleen maar Kolaloka limonade drinkt en door zijn schietvaardigheid iedereen ervan overtuigt dat echte mannen alleen maar Kolaloka limonade drinken. Zelfs de saloondanseres valt voor zijn charmes, maar het is duidelijk dat hij haar –net als alle anderen- slechts gebruikt om zijn eigen opportunistische doelen te bereiken.

'Joe' bleef de enige belangrijke rol voor hoofdrolspeler Karel Fiala, maar garandeerde hem een levenslange populariteit in zijn land.

Plaats:

Westersingel 9
3014 GM Rotterdam
Nederland

Datum:

Van: 3 apr. 2003 00:00
T/m: 30 apr. 2003 00:00

Georganiseerd door:

Tsjechisch Centrum, Melkweg Amsterdam, Filmhuis Lumen Delft, Lux Nijmegen, Movie W Wageningen


Herinnering
Geen herinnering mogelijk