Česká centra, Czech Centres

Česká centra / Czech centres - logo

Programma:

12 mrt. 2018

Ceremonie bij de Comeniussteen op het Valeriusplein

Op maandag 12 maart a.s. om 15.15 uur wordt op het Valeriusplein in Amsterdam tegenover Het Amsterdams Lyceum de gerestaureerde Comeniussteen onthuld. De steen - een geschenk van Tsjechoslowakije aan Amsterdam uit 1920 - is tijdens de herinrichting van het plein gerestaureerd. Bij de korte openbare ceremonie zijn de ambassadeur van Tsjechië, Hare Excellentie Jana Reinišová, en van Slowakije, Zijne Excellentie Roman Bužek, en de voorzitter van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid, Sebastiaan Capel aanwezig.

Monument
Op het Valeriusplein werd op 15 november 1920 - de 250ste sterfdag van Comenius - de eerste steen gelegd voor een monument voor Jan Amos Comenius (1592-1670).  Het monument  was bedoeld om de onafhankelijkheid van de nieuwe staat Tsjechoslowakije (1918) te herdenken. Het monument is er uiteindelijk niet gekomen, maar de steen is blijven liggen.

Asiel in Amsterdam
Comenius, internationaal bekend pedagoog, theoloog en politiek denker,  ontvluchtte de Tsjechische landen en kreeg in 1656 asiel van de stad Amsterdam. Hij was één van de vele vooraanstaande denkers die toen in Amsterdam hun toevlucht zochten. Hieraan dankt Amsterdam zijn reputatie als internationale stad met vele vreemdelingen, ballingen en vluchtelingen, verschillende religies en talen.  Als pedagoog pleitte Comenius voor onderwijs voor iedereen, zowel voor jongens als voor meisjes van alle standen.  Comenius woonde en werkte in Amsterdam tot zijn overlijden in 1670. Hij werd in Naarden begraven, waar voor hem in 1937 een mausoleum werd ingericht.  In Amsterdam en in andere steden in Nederland dragen scholen en ook straten zijn naam.

Vondst in Praag
De ceremonie is het initiatief Pieter J. Goedhart en Jan C. Henneman die bij hun onderzoek voor het boek “Comenius en Naarden, historische schets van het Comenius Museum en Mausoleum in Naarden” (Pegasus, 2017)  in het Presidentieel Archief in Praag documenten vonden over de Comeniussteen in Amsterdam. Zij hebben de gemeente Amsterdam over het belang van deze steen geïnformeerd. Bij de recente herinrichting van het Valeriusplein bleek dat de steen door de jaren heen beschadigd was. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid besloot toen de historische steen te lichten, te restaureren en op dezelfde plek terug te plaatsen.

Foto en tekst: Jan Henneman

Plaats:
Valeriusplein, Amsterdam
Datum:

12 mrt. 2018

Georganiseerd door:

In samenwerking met het Tsjechisch Centrum


Herinnering
Geen herinnering mogelijk