Česká centra, Czech Centres

Česká centra / Czech centres - logo

Nieuws

Al het nieuws

Václav Havel overleden

In de ochtend van zondag 18 december is Václav Havel overleden, toneelschrijver, oud-president van Tsjechië en Tsjechoslowakije en mede-oprichter van de mensenrechtenbeweging Charta '77. Op donderdag 22 december kunt u van 9:00 tot 12:00 en van 13:00 tot 16:00 in de Tsjechische ambassade (Paleisstraat 4, 2514 JA Den Haag) een condoleanceregister tekenen.

Václav Havel raakte tijdens de jaren zeventig en tachtig ook in Nederland bekend als één van de belangrijkste critici van het communistische bewind in zijn land. Veel van zijn kritische essays uit die tijd zijn in het Nederlands vertaald, net als zijn in de gevangenis geschreven Brieven aan Olga, en enkele van zijn toneelstukken werden in Nederland opgevoerd. In 1986 werd Havel onderscheiden met de Erasmusprijs, een op initiatief van het Koninklijk Huis ingestelde prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan een persoon of instelling die een belangrijke bijdrage aan de cultuur in Europa heeft geleverd. Bij die gelegenheid ontstond ophef toen het Nederlandse kabinet -dat eerst had voorkomen dat de prijs aan Charta '77 in plaats van aan Havel was gegeven- er achter de schermen op aandrong dat Havels dankrede niet zou worden voorgelezen bij de uitreikingsplechtigheid. De tekst, die aanwezigheid van de koningin zou worden uitgesproken, zou te politiek gevoelig zijn, mede omdat Havel erin schreef dat hij de prijs als een steunbetuiging aan Charta '77 opvatte. Na protesten tegen het optreden van het kabinet kon de met Havel bevriende acteur Jan Tříska toch de dankrede voordragen (zie www.erasmusprijs.org voor de tekst).

Na de Fluwelen Revolutie van 1989 is Havel diverse malen in Nederland geweest, bijvoorbeeld in 1995 toen hij uit handen van Wim Kok de Geuzenpenning ontving, of in 2006, toen hij tijdens het festival Praagse lente in Assen een tentoonstelling van zijn vriend Borek Šipek opende. Het Tsjechisch Centrum heeft door de jaren heen op verschillende wijze aandacht aan Havels werk en leven besteed, bijvoorbeeld met de documentaire Citizen Havel is rolling barrels (2009 R: Adam Novák) die dit jaar in Tilburg werd vertoond. Havel zelf woonde in november 2008 nog het Erasmus Festival in Den Bosch bij, waar Het Vertrek -het laatste toneelstuk dat hij schreef- in een speciale voorstelling van het Zuidelijk Toneel werd voorgedragen.

 

Foto: Havel met een Nederlandse krant die het nieuws van zijn verkiezing tot president in 1989 op de voorpagina heeft staan.